Redactie Leeskamer, 19 september 2026
Kinder- en jeugdliteratuur is in het Nederlandse taalgebied een rijk en serieus genre, met eigen prijzen, eigen illustratoren en schrijvers die ook volwassenen raken. Maar welk boek past bij welk kind?
Prentenboeken
Het prentenboek is voor veel kinderen het eerste boek. Tekst en beeld vertellen samen het verhaal, en bij de beste prentenboeken zegt de tekening iets wat de tekst niet zegt. Prentenboeken zijn niet alleen voor peuters: er bestaan prentenboeken over verlies, oorlog of vluchten die ook oudere kinderen en volwassenen aanspreken. Vlaanderen heeft een sterke traditie van illustratoren; de Boon voor kinder- en jeugdliteratuur ging in 2026 naar een boek dat Benny Lindelauf en illustrator Ingrid Godon samen maakten.
Eerste leesboeken
Wanneer een kind zelf leert lezen, rond zes of zeven jaar, zijn boeken met korte zinnen, grote letters en veel illustraties een brug. Uitgeverijen werken met leesniveaus die aansluiten bij wat op school wordt geoefend. Belangrijk is dat het verhaal zelf de moeite is. Een kind dat zich door een saai boek worstelt, leert vooral dat lezen zwoegen is.
Kinderromans
Tussen acht en twaalf jaar lezen veel kinderen het meest. Reeksen zijn populair omdat ze vertrouwd zijn: dezelfde personages, een herkenbare opbouw. Daarnaast verschijnen er elk jaar kinderromans die het genre overstijgen, over vriendschap, familie, anders zijn of historische gebeurtenissen. Informatieve boeken over dieren, ruimte of geschiedenis zijn voor sommige kinderen een sterkere aanleiding om te lezen dan verhalen.
Young adult
Voor tieners bestaat een apart segment, vaak aangeduid met de Engelse term young adult. Het gaat om boeken over thema's die in die leeftijd spelen: liefde, identiteit, druk van buitenaf, mentale gezondheid. Een deel wordt uit het Engels vertaald, maar er verschijnen ook veel Nederlandstalige titels. De prijs Beste Boek voor Jongeren richt zich op lezers van 15 tot 18 jaar. Veel jongeren lezen in die fase ook in het Engels, soms nog voor de vertaling uit is.
Het juiste boek vinden
- Uitgaan van interesses. Een kind dat van voetbal houdt, leest liever over voetbal dan over een onderwerp dat een volwassene belangrijk vindt.
- Niet te moeilijk. Een boek dat iets onder het leesniveau zit, levert leesplezier op. Plezier bouwt het niveau vanzelf op.
- Strips tellen mee. Strips en graphic novels zijn volwaardige boeken en voor veel kinderen de weg naar langere teksten.
- De jeugdbibliothecaris. Die kent de nieuwste titels en weet wat bij andere kinderen aanslaat.
- Online hulp. Iedereen Leest biedt met de Boekenzoeker leestips voor kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar op basis van interesses en gevoelens.
Vaste leesmomenten
De Jeugdboekenmaand in maart en de Voorleesweek in november zetten jeugdboeken elk jaar in de kijker. De Leesjury laat kinderen en jongeren van 4 tot 18 jaar samen lezen en stemmen. Voor ouders zijn die momenten een aanleiding om samen naar de bibliotheek te gaan en een stapel nieuwe boeken mee te nemen.
Lezen als voorbeeld
Kinderen kijken af wat volwassenen doen, ook als het om lezen gaat. Een huis met boeken, een ouder die 's avonds met een roman in de zetel zit, een uitstap naar de bib op zaterdag: het zijn kleine dingen die een groot verschil maken.