Redactie Leeskamer, 19 september 2026
Een volle boekenkast kan indrukwekkend zijn, maar ook zwaar ogen. Met wat ruimte en een paar zorgvuldig gekozen voorwerpen wordt de kast een rustpunt in de kamer, zonder dat de boeken hun hoofdrol verliezen.
Eerst de boeken
Aankleden begint met ordenen. Een kast waarin de boeken willekeurig staan, wordt niet mooier van een vaas ertussen. Eerst bepalen welke boeken er echt in horen en hoe ze geordend worden, zoals beschreven in de boekenkast ordenen. Daarna wordt duidelijk hoeveel ruimte er overblijft voor iets anders.
Ritme in de planken
Een kast die van links naar rechts en van boven naar onder vol staat, oogt als een muur. Rust ontstaat door af te wisselen:
- Staand en liggend. Een stapel van vier of vijf liggende boeken naast een rij staande boeken breekt de lijn. Op de stapel kan een klein voorwerp staan.
- Vol en leeg. Een vak met weinig boeken en één voorwerp geeft het oog een plek om te rusten.
- Hoog en laag. Een hoge vaas of kandelaar naast lage boeken, of juist een platte schaal op een plank met hoge kunstboeken.
Een vuistregel die vaak goed werkt: ongeveer twee derde boeken, een derde ruimte en voorwerpen. Maar een lezer met veel boeken en weinig muur zal anders kiezen dan iemand die één kast in de woonkamer heeft.
Welke voorwerpen
Voorwerpen tussen boeken werken het best als ze een band hebben met de bewoner of met het lezen zelf. Een ingelijste foto, een souvenir van een reis waarover ook een boek in de kast staat, een oude inktpot. Daarnaast zijn er woonaccessoires die een kast rustig aankleden: een keramieken vaas, een schaal voor kleine spullen, een geurkaars, een dienblad met een theepot voor wie in de buurt van de kast leest. Winkels in woonaccessoires, zoals https://salinshome.be/, bieden een ruime keuze in zulke stukken, van kaarsen en geurstokjes tot kussens en dekens voor de leesstoel ernaast.
Belangrijk is terughoudendheid. Te veel verschillende voorwerpen maken een kast onrustig. Beter enkele stukken in dezelfde kleurfamilie of hetzelfde materiaal: natuurlijke tinten, hout, keramiek, glas. Groen van een plant geeft leven, maar een plant heeft water nodig, en water hoort niet boven boeken. Een kunstplant of een plant op een aparte plank zonder boeken eronder is veiliger.
Licht
Een boekenkast krijgt diepte door licht. Een kleine lamp op een plank of verlichting boven de kast maakt de ruggen leesbaar en geeft 's avonds warmte. Direct zonlicht is dan weer slecht voor boeken: ruggen verbleken en papier vergeelt. Een kast staat daarom liefst niet pal tegenover een raam op het zuiden. Kaarsen zijn sfeervol, maar een brandende kaars tussen papier is geen goed idee. Een kaars hoort op een aparte, vrije plek of in een glazen houder, en brandt nooit zonder toezicht.
De leesplek ernaast
De mooiste boekenkast is er een waar ook uit gelezen wordt. Een stoel met goede rugsteun, een lamp die over de schouder schijnt, een klein tafeltje voor een kop thee en een plaid voor koude avonden maken van een kast een leesplek. Textiel zoals een kussen of deken in dezelfde tinten als de voorwerpen in de kast, trekt het geheel samen. Hoe er vervolgens ook tijd wordt gemaakt voor die leesplek, staat in tijd maken om te lezen.
Onderhoud
Een aangeklede kast vraagt iets meer onderhoud. Voorwerpen verzamelen stof, en boeken ook. Eens per maand afstoffen met een droge, zachte doek of een plumeau houdt kast en boeken in goede staat. Wie de voorwerpen af en toe wisselt, met de seizoenen of na een reis, houdt de kast fris zonder nieuwe boekenkasten te hoeven bijzetten.
Samengevat
- Eerst ordenen, dan aankleden.
- Afwisselen tussen staand, liggend, vol en leeg.
- Weinig voorwerpen, in samenhangende kleuren en materialen.
- Geen water en geen open vuur tussen de boeken, geen direct zonlicht.
- Een leesplek naast de kast maakt het af.